على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3757
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
الرجل على قومه نكابة و نكوبا ( از باب نصر ) : نقيب و پذرفتارست آن مرد بر قوم خود و تكيهگاه و معتمد ايشانست . نكاپ ( nek p ) ا . پ . نكاب و بهله و دستكش قوشچيان . نكأة ( naka'at ) و ( noka'at ) ا . ع . شكوفهء طرثوث . نكأة ( noka'at ) ص . ع . فلان زكأة نكاة : فلان ادا مىكند حقى كه بر وى باشد و درنك نمىكند در اداى آن . نكات ( nak t ) ع . ج . نكتة . نكات ( nok t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نكتهها و انديشهها و لطيفهها و مطالب دقيقه و رموز و علامات پنهانى . نكات ( nakk t ) ا . ع . سخت عيب كنندهء مردم . نكاث ( nok s ) ا . ع . آبله ريزهاى كه در دهان شتر برآيد . نكاثة ( nok sat ) ا . ع . شكسته و ريزهء مسواك كه در دهن بماند . و پارههاى گسستهء سر ريسمان . نكاح ( nek h ) ا . ع . وطء و عقد و بضع . و قولهم : اسرع من نكاح ام خارجة . ر . نكح ( nekh ) و ( nokh ) . نكاح ( nek h ) م . ع . نكحت المرأة نكحا و نكاحا ( از باب ضرب و فتح ) : عقد زناشويى بستم آن زن را . و نكحت المرأة الرجل : عقد زناشويى بست آن زن با آن مرد . و نكح زوجته : گاييد آن مرد زوجهء خود را . و نكح النعاس عينه : غالب شد خواب بر چشم آن . و نكح المطر الارض : تر كرد باران زمين را . و نكح فلانا الدواء : غالب شد دوا بر فلان . نكاح ( nek h ) م . ع . ناكح مناكحة و نكاحا . ر . مناكحة . نكاح ( nek h ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ازدواج و ميزاد و زناشويى و عروسى و بغل خوابى . و نكاح كردن و يا عقد نكاح كردن : عروسى كردن و جفت گرفتن . نكاح ( nakk h ) ص . ع . آنكه زن بسيار گرفته باشد و كثير النكاح و پر شهوت . نكاحى ( nek hi ) ص . پ . منسوب بنكاح . نكارة ( nak rat ) ا . ع . زيركى . نكارة ( nak rat ) م . ع . نكر نكارة و نكرا و نكرا ( از باب سمع و كرم ) : زيرك و با فطانت و جودت راى گرديد . و نكر الامر نكارة ( از باب كرم ) : سخت و دشوار گرديد آن كار . نكاره ( nak re ) ص . پ . بىقدر و ناكس و بيكاره و بيفايده و بىحاصل و ناچيز . نكاز ( nakk z ) ا . ع . يك قسم مارى خبيث كه گويا دهن ندارد و بينى گرد دارد و از جهة باريكى دنب از سرش شناخته نشود و آن خبيثترين مارهاست . ج : نكازات و نكاكيز . نكازات ( nakk z t ) ع . ج . نكاز . نكاس ( nak s ) ا . پ . بلغت زند و پازند نظر و نگاه . نكاس ( nok s ) ا . ع . نكس مرض و باز گرديدگى آن . نكاس ( nok s ) م . ع . نكس نكسا و نكاسا ( مجهولا ) . ر . نكس . نكاف ( nek f ) ا . پ . بهله و دستكش قوشچيان و شكارچيان . نكاف ( nok f ) ا . ع . آماس بناگوش . و آماسى در بن زنخ شتر . و بيمارى در حلق شتر كه كشنده است . نكاكيز ( nak kiz ) ع . ج . نكاز . نكال ( nak l ) ا . ع . عقوبت و سزا هر چه باشد . و اشتهار بفضيحت و رسوايى . نكال ( nek l ) ا . پ . انگشت و زغال . نكالت ( nak lat ) و نكاله ( nak le ) ا . پ . مأخوذ از تازى - عقوبت و سزا و رنج و شكنجه . نكاية ( nek yat ) ا . ع . جراحت و كشتار دشمن . نكاية ( nek yat ) م . ع . نكى نكيا و نكاية . ر . نكى . نكايت ( nek yat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - جراحت و اذيت . نكائى ( nek 'i ) ا . پ . نيكويى و خوبى و برخوردارى و زيبايى . نكب ( nakb ) ا . ع . رنج و سختى و مصيبت . ج : نكوب . نكب ( nakb ) م . ع . نكب به نكبا ( از باب نصر ) : دور انداخت آن را . و نكب الاناء : ريخت آنچه در آن خنور بود . و نكبت الجعبة : نگون گردانيد تير دان را و پراكنده شد آنچه در آن بود . و نكبت الحجارة الرجل : كفت و خون آلود كرد آن سنك پاى را . و نكب عن الطريق نكبا و نكوبا : برگشت از راه و كنار گرفت و يكسو شد . نكب ( nakb ) و ( nokb ) و ( nakab ) م . ع . نكب فلانا الدهر نكبا و نكبا و نكبا ( از باب نصر ) : سختى و نكبت رسانيد روزگار مر فلان را . و نكب هو